Visvriendelijke pompen met Kolmer-motoren nu ook naar Engeland
Steeds meer waterschappen, maar ook andere (semi-)overheidsorganisaties verplichten leveranciers van waterpompen tot het ontwikkelen van visvriendelijke exemplaren. De trend is te danken aan een Europese maatregel uit 2000 die Europese lidstaten verplicht om knelpunten voor migratie van de vis aan te pakken. Onder normale omstandigheden is de vissterfte onder vissen die groter zijn dan 15 cm bijna 12% en dat komt alleen al in Nederland neer op miljoenen vissen die voortijdig sterven. Bij de productie van dergelijke pompen levert Kolmer de motoren.

Een goed voorbeeld daarvan is de levering van zo’n pomp aan de Royal Society for Protection of Birds (RSPB). Het gaat om een visvriendelijke pomp met een geïntegreerde permanent magneetmotor. Deze bevindt zich in een vaste buitenopstelling met een ondergedompelde pomp. Er is voor dit type pomp gekozen omdat deze een compacte bouw heeft bij een hoog rendement. Deze milieuvriendelijk pomp wordt geproduceerd door pompenfabrikant Pentair Nijhuis, een leverancier van visvriendelijke, gepatenteerde pompen. De pomp staat in een natuurgebied dat regelmatig overstroomt. Momenteel staat er een tijdelijke pomp om het water tijdig af te voeren, zodat het terrein droog is als het broedseizoen start.

Alleen al in Nederland zijn er meer dan 5000 gemalen, waarvan de meeste nog niet visvriendelijk zijn. Hoe hoog de vissterfte is, blijkt niet makkelijk vast te stellen, omdat het om veel typen pompen en plaatsen gaat. Wel is bekend waarom de vissen sterven. Dit blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Eindhoven, uitgevoerd door Dr. Bart van Esch. Hij memoreert: ‘Er is al veel onderzoek bekend vanuit de USA, waar sinds 1994 onderzoek wordt gedaan naar visschaden in waterkrachtcentrales. Men wilde visvriendelijke waterturbines ontwikkelen. De resultaten van deze onderzoeken waren ook te gebruiken voor visvriendelijke pompen’. Van Esch voerde ook onderzoeken uit in Nederland naar de oorzaken van vissterfte. Daartoe deed hij proeven met karperachtigen en palingen.

Oorzaken
Eén van de oorzaken is mechanische schade. Die ontstaat als de vis in botsing komt met de waaier van de pomp. Een te hoge afschuifsnelheid is een oorzaak. Die ontstaat omdat de krachten die op de vis worden uitgeoefend verschillend zijn. Daardoor wordt de vis min of meer ‘uit elkaar’ getrokken. Ook een te snelle drukvariatie speelt een rol, dat kan leiden tot inwendige bloedingen of het scheuren van de zwemblaas – als een vis die heeft. Dit heeft indirecte schade tot gevolg. De vis wordt suf en daarmee een lekker hapje voor roofdieren die de vis makkelijk kunnen vangen en consumeren.

Oplossingen
De oplossing van Nijhuis en Kolmer is een pomp die 100% veilig is voor palingen en 97% voor schubachtige vissen. Dit is te danken aan een nieuw type waaier met een aangepaste vorm die vissen een maximale doorlaatbaarheid biedt. De waaier heeft een Laag toerental, maar dankzij de motor van Kolmer blijft het energieverbruik laag, een extra sterk punt. Meestal hoeft de bestaande elektrische installatie niet worden vervangen. De motor van Kolmer Special Motors heeft de volgende gegevens:

SQCw 160 p
25kW
450 rpm

Samengebouwd in pomp door Kolmer Special Motors